AI zmienia sposób, w jaki robimy zakupy

W raporcie Mastercard „Krótka historia przyszłości zakupów oraz płatności” podkreślono, że rozwój sztucznej inteligencji otwiera nowy rozdział w handlu, w którym kluczową rolę odgrywają zaufanie, przejrzystość i bezpieczeństwo. AI już dziś pomaga konsumentom wyszukiwać produkty i podejmować decyzje zakupowe. Teraz agenty AI mogą również realizować zakupy w imieniu klientów. Co to oznacza w praktyce?

Technologia sztucznej inteligencji rozwija się niezwykle dynamicznie, a wraz z nią rosną możliwości wykorzystania AI w codziennym życiu – również w obszarze zakupów online. Agenty AI mogą już nie tylko pomagać w wyszukiwaniu produktów i porównywaniu ofert, ale również realizować zakupy zgodnie z preferencjami i oczekiwaniami konsumenta. To oznacza jeszcze większą wygodę, oszczędność czasu i bardziej spersonalizowane doświadczenie zakupowe. Kluczowe jest przy tym, aby cały proces odbywał się na jasnych zasadach, z zachowaniem bezpieczeństwa i kontroli po stronie użytkownika.

W nowym modelu zakupów to konsument określa swoje potrzeby oraz zakres działania agenta, który realizuje powierzone zadania zgodnie z ustalonymi zasadami i intencją użytkownika. Istotne jest przy tym zachowanie pełnej przejrzystości na każdym etapie ścieżki zakupowej, tak aby można było w dowolnym momencie sprawdzić, jakie działania agent podjął i jakie decyzje zostały zrealizowane.

Kluczowa jest zatem kwestia zaufania. Konsument powinien wiedzieć, kto odpowiada za agenta AI i w jaki sposób realizowane są jego dyspozycje. Przejrzystość tych mechanizmów oraz możliwość weryfikacji poszczególnych etapów zakupu wzmacniają poczucie bezpieczeństwa i pozwalają użytkownikom świadomie korzystać z możliwości tej technologii.

Jak to działa w praktyce? Wyobraźmy sobie, że chcemy kupić komputer. Nie musimy znać wszystkich parametrów technicznych – wystarczy określić nasze potrzeby, oczekiwania i budżet. Agent AI może na tej podstawie wyszukać odpowiednie urządzenie, porównać dostępne oferty i pomóc w realizacji zakupu. Jednocześnie ważne jest, aby cały proces pozostawał przejrzysty, a my możemy w każdej chwili sprawdzić, jakie decyzje zostały podjęte i na jakiej podstawie.

Jak w takim modelu zakupów zmieni się sposób dokonywania płatności?

Dla klienta sklepu internetowego najważniejszy jest sam zakup, a płatność powinna być jego naturalnym elementem. Agenty AI mogą sprawić, że proces ten stanie się jeszcze bardziej płynny, niemal niewidoczny, ale dalej pod pełną kontrolą człowieka. Użytkownik będzie mógł określić nie tylko budżet, ale również preferowany sposób płatności czy zasady korzystania z programów lojalnościowych. Agent zrealizuje zadanie w ramach wcześniej ustalonych warunków i udzielonej zgody. Istotą tej zmiany jest połączenie większej autonomii technologii z kontrolą konsumenta. To człowiek wyznacza zasady, a technologia pomaga mu wygodnie je realizować.

Płatność wygodna i autonomiczna, ale nie automatyczna – to ważne rozróżnienie. Czy możemy powiedzieć coś więcej o kwestiach bezpieczeństwa, autoryzacji, odpowiedzialności za transakcje dokonywane przez agentów AI?

Mastercard od ponad 50 lat rozwija technologie i standardy, które pozwalają realizować płatności w sposób bezpieczny i wygodny. Dziś wykorzystujemy to doświadczenie również w tworzeniu rozwiązań dla handlu z udziałem agentów AI. Naszym priorytetem jest zapewnienie, aby nowe modele płatności opierały się na sprawdzonych mechanizmach bezpieczeństwa, przejrzystych zasadach i odpowiednim uwierzytelnianiu. Szczególne znaczenie ma potwierdzenie intencji zakupowej, czyli tego, na jaki zakup i na jakich warunkach wyraziliśmy zgodę. Informacje te powinny umożliwiać późniejszą weryfikację przebiegu transakcji.

Podkreślę, że ten moment będzie najważniejszym punktem odniesienia: intencja musi zostać dobrze zrozumiana przez agenta, odnotowana, a potem zaudytowana w razie potrzeby.

W Europie rozwiązania płatnicze muszą uwzględniać także obowiązujące wymogi bezpieczeństwa, w tym zasady silnego uwierzytelniania klienta tam, gdzie mają zastosowanie. W handlu agentowym szczególnie ważne jest odpowiednie powiązanie zgody konsumenta z działaniami podejmowanymi przez agenta. Chodzi o to, aby nowe technologie zapewniały wysoki poziom ochrony, a jednocześnie pozwalały na wygodne korzystanie z płatności.

Możemy wyobrazić sobie różne scenariusze zakupowe. W pierwszym użytkownik uczestniczy w procesie na bieżąco, rozmawia z agentem, doprecyzowuje swoje oczekiwania i zatwierdza zakup. To model określany jako human-in-the-loop, czyli taki, w którym człowiek aktywnie uczestniczy w procesie decyzyjnym i podejmuje lub zatwierdza kluczowe decyzje.

W innym scenariuszu z wyprzedzeniem określamy warunki, np. polecamy agentowi wyszukanie i zakup biletów lotniczych do Hiszpanii, gdy ich cena spadnie poniżej ustalonego limitu. Agent może monitorować oferty i działać w ramach udzielonych mu uprawnień, a sposób realizacji płatności musi pozostawać zgodny z obowiązującymi zasadami bezpieczeństwa i autoryzacji. W obu przypadkach najważniejsze jest to, że zakres działania technologii określa konsument.

Płatności realizowane przez agentów AI nie są już tylko wizją przyszłości. W maju tego roku Mastercard wspólnie z mBankiem, Bankiem Pekao i UniCredit przeprowadził pierwsze w Polsce uwierzytelnione transakcje z udziałem agenta AI, wykorzystując technologię Mastercard Agent Pay.

Czy dzięki tym rozwiązaniom wygoda i bezpieczeństwo płatności mogą iść w parze?

Rozwój nowoczesnych płatności od lat pokazuje, że wygoda i bezpieczeństwo mogą się wzajemnie uzupełniać. Sztuczna inteligencja otwiera kolejny etap tej ewolucji. Dzięki niej proces zakupowy może stać się bardziej intuicyjny i spersonalizowany, a nowoczesne mechanizmy bezpieczeństwa pozwalają zachować kontrolę nad realizowanymi transakcjami. To właśnie połączenie tych elementów będzie miało kluczowe znaczenie dla rozwoju handlu agentowego. Skalę tej zmiany widać już dziś w zachowaniach konsumentów. Według naszego globalnego badania ponad 42 proc. respondentów korzysta ze sztucznej inteligencji podczas poszukiwania prezentów świątecznych. Choć nie oznacza to jeszcze powszechnego wykorzystania agentów do realizowania transakcji, pokazuje, jak szybko AI staje się częścią codziennych doświadczeń zakupowych.

Polacy również są otwarci na nowe technologie. Z badania Minds & Roses przeprowadzonego dla Mastercard wynika, że 60 proc. respondentów ma pozytywne nastawienie do sztucznej inteligencji. Jednocześnie 43 proc. badanych wyraża obawy dotyczące możliwości manipulacji z wykorzystaniem AI. Pokazuje to, jak istotne dla dalszego rozwoju tej technologii są przejrzyste zasady jej działania, odpowiednie zabezpieczenia i wzmacnianie zaufania wśród konsumentów.

Jak do sztucznej inteligencji w zakupach podchodzą młodsze pokolenia? Czy widać różnice między nastolatkami a ich rodzicami?

W naszym badaniu przeprowadzonym w lipcu 2026 r. ponad 80 proc. polskich nastolatków w wieku 13–18 lat zadeklarowało, że korzystało ze sztucznej inteligencji w poszukiwaniu informacji o produktach. Wśród rodziców odsetek ten przekroczył 70 proc. To dowód na to, że AI jest już obecna w procesie zakupowym różnych pokoleń. Co więcej, 60 proc. nastolatków uważa, że sztuczna inteligencja zmieni sposób, w jaki robimy zakupy. Z kolei 34 proc. zadeklarowało, że bardziej zaufałoby rekomendacji AI niż opinii znajomego. Wyniki te pokazują rosnące znaczenie technologii jako źródła informacji i wsparcia przy podejmowaniu decyzji zakupowych.

Zobacz również

AI zmienia świat, ale zaufania się nie zautomatyzuje

Zapisz na później

Sztuczna inteligencja staje się coraz bardziej wszechstronnym asystentem zakupowym, który pomaga nam podejmować decyzje, oszczędzać czas i korzystać z ofert lepiej dopasowanych do naszych potrzeb. Kolejnym etapem tej ewolucji jest możliwość realizowania zakupów przez agentów AI. W Mastercard wierzymy, że przyszłość handlu będzie opierać się na połączeniu innowacji, wygody i bezpieczeństwa. Technologia może przejmować coraz więcej zadań, ale to konsument powinien zachować kontrolę nad swoimi decyzjami i płatnościami.

JPO

ROZMOWY I DEBATY MOŻNA OBEJRZEĆ NA CYFROWA-GOSPODARKA.GAZETAPRAWNA.PL