Polska od lat postrzegana jest jako jeden z globalnych liderów bankowości cyfrowej. Jak podkreśla prof. Lech Kurkliński, sektor finansowy bezsprzecznie dzierży palmę pierwszeństwa w procesie cyfryzacji całej gospodarki. Zauważa on jednak, że rynek kapitałowy czy nowoczesne systemy płatności wymagają intensywnej pracy, by dotrzymać kroku dynamicznej konkurencji z Europy Zachodniej, USA czy Azji.

– Nie mamy się czego wstydzić, jesteśmy notowani dobrze, ale przed nami wciąż całkiem sporo pracy – ocenia.

Legislacyjna luka uderza w innowacje

Największym powodem do niepokoju jest obszar kryptoaktywów i sytuacja wokół rozporządzenia MiCA (Markets in Crypto-Assets). To unijne prawo ma na celu ucywilizowanie rynku kryptowalut poprzez wprowadzenie jasnych zasad dotyczących ochrony inwestorów, stabilności finansowej i przejrzystości operacji. MiCA ma sprawić, że kryptoaktywa staną się w pełni uznanym i nadzorowanym elementem europejskiego systemu.

Zdaniem prof. Kurklińskiego zawetowanie polskiej ustawy wdrażającej te przepisy przez Prezydenta RP to „olbrzymia wyrwa”, która uderza w tempo rozwoju innowacji. Brak lokalnych przepisów i organów uprawnionych do wydawania licencji zgodnie z MiCA stawia niektóre fintechy w trudnym położeniu.

– Jeżeli w Polsce nie może zostać wydana licencja, to podmioty będą mogły działać na bazie licencji ogólnoeuropejskiej, wydanej w innym kraju. Już teraz widzimy zainteresowanie innych państw przejmowaniem polskich podmiotów – alarmuje ekspert.

Mimo barier prawnych technologie takie jak blockchain oraz jego szersza kategoria, czyli DLT (Distributed Ledger Technology), wciąż niosą ze sobą gigantyczny potencjał. DLT to systemy rozproszonych rejestrów, w których dane są współdzielone bez potrzeby istnienia jednego centralnego nadzorcy, co daje ogromną odporność na manipulacje i obniża koszty transakcji. Dzięki temu blockchain może zrewolucjonizować m.in. rynki kapitałowe.

Jednak polskie projekty technologiczne rzadko odnoszą sukcesy na skalę globalną. Profesor Kurkliński upatruje przyczyn w specyfice rynku. Jest on na tyle duży i chłonny, że rodzime firmy często nie czują presji, by szukać szans za granicą. Poza tym skala możliwości finansowania rozwoju fintechów jest u nas stosunkowo mała.

Ewolucja zamiast rewolucji

Niezależnie od barier kierunek cyfrowych zmian jest jasny. Ekspert przewiduje jednak, że nastąpią one w sposób ewolucyjny. Choć o technologii blockchain mówi się od lat, jej adaptacja postępuje wolniej, niż zakładali optymiści, ponieważ wymaga ona gruntownej przebudowy mentalności i zaufania uczestników rynku.

– Sądzę, że do końca bieżącej dekady rynek finansowy będzie już zupełnie inny niż teraz – podsumowuje naukowiec.

Lech Kurkliński jest wicedyrektorem Instytutu Finansów Korporacji i Inwestycji, kierownikiem Zakładu Cyfrowych Finansów FINTECH oraz studiów podyplomowych „FinTech – nowe zjawiska i technologie na rynku finansowym” w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie.

Rozmawiał Jacek Pochłopień, not. MP